پوشاك و نساجي

لاتکس های لاستیک استایرن- بوتادین کربوکسیل دار به روش پلیمریزاسیون امولسیونی در دمای 70 درجة سانتیگراد تهیه
شدند. تاثیر نسبت وزنی بوتادین به استایرن و نیز مقدار مونومر اسید (اکریلیک اسید) بر دمای انتقال شیش های پلیمر بدست
آمده بررسی شدند. مشاهده شد که نسبت وزنی بوتادین به استایرن تاثیر قابل ملاحظ های بر دمای انتقال شیشه ای دارد. هر
چند که تاثیر مقدار مونومر اسید بر دمای انتقال شیش های پلیمر قابل ملاحظه نبود اما بر بهبود خواص چسبندگی پلیمر به
سوبستراهای قطبی نظیر الیاف (منسوجات)، کاغذ و فلزات تاثیر بسزایی داشت.

علیرغم پیشرفتهایی که در فناوریهای چاپ جوهرافشان بر روی منسوجات صورت گرفته است، محدودیتهایی مشاهده می گردد که بعضی از آنها به ذات این فناوری مربوط است. در این مقاله به مزایا و معایب این فناوری و کاربردهای آن در صنعت نساجی می پردازیم.

 

مزایا و معایب چاپگرهای متداول در صنعت نساجی

چاپگرهای متداول دارای سرعت نسبتاً مناسبی هستند. همچنین اقتصادی می باشند. نیاز به عملیات خاصی (قبل و یا بعد از چاپ) ندارند. از جمله معایب این چاپگرها اقتصادی نبودن در تولیدات کم است که می توان دلایل زیر را برای آن برشمرد:

- اتلاف زمان بالا؛

- ضایعات پارچه و خمیرچاپ زیاد؛

- هزینه های کارگری فراوان؛

- زیاد بودن هزینه های طراحی شابلون؛

- طولانی بودن زمان رنگ همانندی و تهیه خمیر چاپ؛

- هزینه نگهداری شابلونهای خام و طراحی شده؛

- محدودیت ابعاد راپورت طرح؛

- محدودیت در محدوده­ی رنگی؛

- طولانی بودن نمونه گیری (تولید نمونه چاپ شده)، طراحی و... .

به عبارتی فرآیند تولید تقریباً طولانی (10 هفته) سامانه های چاپ متداول در مقابل فرآیند کوتاه (یک تا دو هفته ای) چاپ جوهرافشان، طولانی و گران بودن فرآیند طراحی تا تولید را نشان میدهد

 

مزایا و معایب چاپگرهای جوهرافشان در صنعت نساجی

چاپ جوهرافشان مزایای جدیدی ارائه نموده است. به طور مثال جهت نمونه گیری و تولیدات با حجم کم دیگر نیازی به استفاده از شابلون نیست. به این ترتیب تمام هزینه های آماده سازی، تولید و نگهداری شابلون، تهیه خمیر چاپ و ضایعات پارچه و جوهر حذف شده است. همچنین مشکل ثبت و محدودیت در ابعاد طرح وجود ندارد. مصرف انرژی و آب نیز کاهش یافته است. بر این اساس، فناوری چاپ جوهرافشان  جهت تولید به هنگام و تولید سفارشی مناسب می باشد.

 

از جمله محدودیت های این روش؛ پایین بودن سرعت تولید، ثبات کم، گرانروی پایین جوهر، کوچک بودن حجم مخزن جوهر می باشد. همچنین پارچه های مورد مصرف باید بطور ویژه ای آماده­سازی شوند. به علاوه جهت ثبات و دوام کافی، نیاز به عملیات تکمیلی بعد از چاپ وجود دارد.

از دیگر معایب غیرقابل چشم پوشی در این روش قیمت بالای جوهرهای مصرفی است که در مقیاس صنعتی مقرون به صرفه نیست. همچنین در انتخاب ماده رنگزا هنوز رنگهایی مثل صدفی، فلزی و سفید در دسترس نیستند. امروزه بعضی از شرکتها چاپگرهایی ارائه نمودند که قابلیت چاپ رنگ سفید از نوع رنگدانه را دارند. از آن جمله می توان محصولات شرکت کُرنیت دیجیتال در زمینه چاپ بر روی پوشاک و چاپگرهای سری ویرتو از شرکت اِسپاهل را نام برد.

در پایان مزایای نسبی این چاپگرها به ماشین آلات چاپ متداول ارائه می گردد:

- عدم محدودیت در تعداد رنگ؛

- عدم محدودیت در ابعاد راپورت طرح؛

- کاهش فوق العاده زمان نمونه های چاپ شده بدون نیاز به آماده سازی شابلون؛

- ایجاد و ارزیابی طرح توسط رایانه؛

- نداشتن هزینه های آماده سازی شابلون؛

- کاهش ضایعات؛

- کاهش هزینه کارگری و انبارداری؛

- دوستدار محیط زیست؛

- انعطاف پذیری و... .

 

کاربردها

کاربردهای چاپ جوهرافشان  را می توان به بخشهای زیر تقسیم نمود:

- چاپ کفپوش و پارچه های خابدار: از جمله معایب آن قدرت وضوح کم و مشابه بودن روش رنگ همانندی با چاپ های متداول می باشد.

- نمونه گیری: نمونه گیری با چاپگر های جوهرافشان امروزه بسیار معمول شده است.

- تولیدات با حجم کم:

- منسوجات خانگی: وسایل تزیینی، پارچه مبلمان، پرده کرکره ای، روکش میز و تخت خواب، کاغذ دیواری، فرش، پتو و ملحفه.

- پرچم: روبانهای تاری-پودی، مارکها، علامت تجاری و پرچم.

- محصولات فردی: کروات، شال گردن، روسری و... .

- منسوجات جهت تزیینات داخلی ساختمان: به طور کلی امروزه مشتری این صنعت در تولیدات با حجم کم وکیفیت بالا در بخشهای منسوجات داخلی ساختمان، طراحان داخلی، معماران، خیاطان و تاجران مبلمان می باشند.

- منسوجات خودرو: صندلی خودرو و وسایل حمل و نقل عمومی.

- پوشاک: تی شرت، پوشاک ورزشی و انواع پوشاک و لوازم جانبی.

در قرن گذشته و قبل از آن ،تعیین مدلهای پیشگویی کننده ی استحکام نخ ،موضوع تعدادی از تحقیقات بوده است ،زیرا استحکام نخ اصلی ترین جزء کیفیت نخ است.هدف این مدلها این است که استحکام نخ به کمک خواص الیاف قابل پیشگویی شود.گسترش مدلهای پیشگویی کننده استحکام نخ هم در عمل و هم در تئوری معمولاً واضح است .در این مقاله ،مطالعه مدلهای مختلف پیشگویی کننده استحکام نخ ارائه شده است .

چکیده

در سالهای اخیر، علاقه به چاپ جوهر افشان بر روی منسوجات و تحقیقات در مورد آن به سرعت افزایش یافته است. این تکنیک مزایایی از قبیل بدون تماس بودن، سرعت، انعطاف پذیری، خلاقیت، پاکیزگی، کیفیت قابل رقابت و دوستدار محیط زیست بودن را عرضه کرده است. بطور کلی، چاپگر جوهر افشان ساده ترین تکنولوژی چاپ است که شامل یک هد چاپ و جوهر چاپ می باشد. اما در حقیقت پیچیده تر است. تمام چاپگرهای جوهر افشان را می توان به دو گروه تقسیم کرد؛ سیستم پرتاب قطره بنا به در خواست و سیستم جت مداوم. در این مقاله تصویری کلی از روشهای چاپ جوهر افشان در صنعت نساجی، ارائه شده است

 

مقدمه

چوی و همکاران[1] معتقدند: «در صنعت چاپ آمریکا، 69% از تولیدات توسط چاپ شابلونی دوار، 20% به کمک چاپ شابلون تخت، 10% توسط چاپ انتقالی و حدود 1% با کمک چاپ غلتکی صورت می­گیرد». اما چاپ دیجیتال (جوهرافشان) در صنعت نساجی کمتر از 1% بازار را به خود اختصاص داده است. آمارها حاکی از آن است، که خرید چاپگرهای جوهرافشان در صنایع نساجی بخصوص طی سالهای اخیر رشد بالایی داشته است[2]. چاپ دیجیتال، فقط در تولیدات با حجم کم و مواردی که هدف نمونه­گیری است، مقرون به صرفه می­باشد. همچنین، بررسی­ها نشان می­دهد که این روش چاپ در تولیدات با حجم 1000 تا 1500 متر مربع از نظر اقتصادی به صرفه است و حتی اقتصادی­تر از چاپ شابلونی دوار است[3].

از طرفی چاپ جوهرافشان فرآیند تولید کوتاه­تری نسبت به دیگر روشها دارد[1] و روش طراحی جدیدی در صنعت چاپ بر روی منسوجات ارایه کرده است[4]، بر این اساس آینده خوبی برای این صنعت می­توان پیش­بینی کرد.

در این مقاله، ابتدا به انواع کلگی­های چاپ جوهرافشان و کاربرد آنها در صنعت نساجی اشاره می­شود سپس پیشرفتهای سالهای اخیر چاپگرهای جوهرافشان در بازارهای هدف مختلف بررسی می­گردد. همچنین مزایا، معایب و کاربردهای این روش چاپ ذکر می­گردد. در انتها نیز چشم­انداز آینده و خواسته­های مصرف کننده نهایی فهرست می­شود.

 

ساختار کلگی­های چاپ

بسیاری از محققین معتقدند[8،7،6،5،1]، فناوری­های چاپ جوهرافشان به دو دسته عمده؛ سامانه پرتاب قطره به صورت مداوم و  سامانه پرتاب قطره در صورت نیاز تقسیم می­شوند. امروزه مهمترین کلگی­های چاپ سامانه پرتاب قطره در صورت نیاز می­باشد و به دو دسته­ی عمده؛ حرارتی و پیزوسرامیک تقسیم می­شود اما سامانه پیزوسرامیک در صنعت نساجی بیشترین کاربرد را دارد. چراکه دارای مزایایی از قبیل کنترل بیشتر بر روی ریز قطره­های تولیدی، سرعت تولید بیشتر نسبت به روش حرارتی و محدودیت کمتر در نوع جوهر مصرفی می­باشد.

 

انواع چاپگرهای جوهرافشان متداول در صنعت نساجی

چاپگرهای تولیدی توسط شرکتهایی چون Dupont، Mimaki، Reggiani و Stork از متداولترین چاپگرهای جوهرافشان در صنعت نساجی هستند. تینچر و همکاران[7] معتقدند، برای­اینکه در چاپگرهای معمول (مانند چاپ شابلونی دوار)، تصویری با کیفیت چاپ خوب ارایه شود، قدرت تفکیک 200 نقطه در اینچ  نیاز است. در حالیکه این مقدار در چاپ جوهرافشان حداقل باید 360 نقطه در اینچ باشد. بررسی­های انجام شده بر روی 31 چاپگر تجاری (سال 2006) نشان می­دهد که تمام چاپگرهای تجاری قدرت تفکیک 360 نقطه در اینچ را ارایه می­کنند. با این همه، سرعت تولید یکی از چالشهای این روش در صنعت نساجی می­باشد. در این زمینه تلاشهای فراوانی توسط برخی شرکتها از جمله Osiris و Reggiani انجام گرفته است. همچنین از سامانه­هایی مانند تغذیه و برداشت پارچه و کنترل عملکرد نازلها در کلگی­ چاپ[9] ­جهت بهبود کیفیت و میزان تولید استفاده می­گردد.

در سالهای اخیر پیشرفتهایی در بازارهای هدف مختلف صورت گرفته است. برخی از آنها به شرح زیر است:

- گسترش انواع چاپگرها بر روی پوشاک بخصوص تی- شرت؛

- تولید چاپگرهایی با قدرت تفکیک بالاتر جهت چاپ روی انواع منسوجات خابدار توسط شرکت زیمر[10]؛

- توسعه­ی چاپگرهای عریض جهت بازار هدف منسوجات خانگی همچون پرده، ملحفه، رومبلی و... ؛

- گسترش چاپ بر روی انواع مارکهای تجاری و آگهی­های تبلیغاتی در منسوجات؛

 

مزایا، معایب و کاربرد­ها

برخی کاربردهای چاپ جوهر افشان در صنعت نساجی عبارت­اند از: چاپ بر روی کفپوش و انواع پارچه­های خابدار[9،5]، نمونه­گیری و تولیدات با حجم کم مانند؛ منسوجات خانگی، علامت­های تجاری، محصولات فردی، منسوجات جهت تزیینات داخلی ساختمان، منسوجات خودرو و پوشاک.

 

در قرن گذشته، تلاش های فراوانی جهت فهم دقیق رفتار ابعادی پارچه حلقوی پودی صورت گرفته است. در سال های اخیر نیز مدل های موفقی از جله مدل انرژی ارائه شده است . محققین در این مدل ، اثر عامل جدیدی به نام درجهی تثبیت را در فهم دقیق رفتار ابعادی پارچه حلقوی پودی ، قابل توجه دانست ه اند، درجه ی تثبیت نسبت انحنای نخ شکافته شده به نخ درون پارچه می باشد. یکی از مشکلات مدل انرژی اندازهگیری انحنای نخ شکافته شده ، معرفی شده است. در این تحقیق سعی شده است، به کمک ابزار پردازش تصویر و برازش منحنی در نرم افزار متلب، معادله ی یک واحد ساختمانی از نخ شکافته شده تخمین زده شود. نتایج نشان میدهد که روش بکار رفته قادر به تخمین معادله نخ شکافته شده میباشد که به کمک آن میتوان انحنای هر نقطه از نخ شکافته شده را محاسبه نمود.

در بسیاری از مسایل مهندسی و علوم معمولاً با تابع هدفی روبه رو هستیم که می خواهیم آن را بهینه نماییم.  مسایل مهندسی با روشهای متفاوتی مورد تحلیل قرار می گیرند.  روش شیوه های تحلیلی نظیر روش مضارب لاگرانژ(Lagrange Multipliers Method) حساب تغییرات(Calculus Of Variations) و شیوه های عددی (Numerical Methods) مانند روش های مبتنی بر گرادیان (Gradient based Methods) و روشهای تابع جریمه(Penalty Function) را شامل می شوند.  در حالت کلی مسایل مهندسی را می توان در چارچوب مسایل برنامه ریزی ریاضی به روش های مبتنی بر گرادیان و روش های جستجوی مستقیم تقسیم نمود، که در روش اول مشتقات تابع هدف و قیدها به همراه مقادیر این تابع برای یافتن طرح بهینه به کار گرفته می شود.  در برخی از مسایل مهندسی استفاده از روش های مبتنی بر گرادیان تابع هدف امکان پذیر است ولی در تعدادی از مسایل یا نمی توان از این روش ها استفاده کرد و یا به کارگیری آن ها به سادگی امکان پذیر نخواهد بود.  از دیدگاه دیگر می توان این روش ها را در گروه روش های قطعی(Deterministic)  یا غیر تصادفی، و روش های تصادفی(Stochastic) جای داد.  منظور از روش های تصادفی روش هایی است که از نمونه برداری تصادفی در فضای جستجو یا مدل های تصادفی تابع هدف استفاده می کنند.  که در سالهای اخیر توجه زیادی را به خود جلب کرده اند و این به دلیل ارایه روش های موثری در حل مسایل بهینه سازی مشکل و امکان دستیابی به نقاط بهینه کلی می باشد.  از طرف دیگر بیشتر روش های غیر تصادفی دارای این اشکال اساسی هستند که به محض رسیدن به اولین نقطه بهینه محلی متوقف شده و توانایی خروج از این نقطه و حرکت به سوی نقاط بهینه دیگر و در نهایت نقطه بهینه مطلق را ندارند.
بنابراین مدت هاست که مطالعاتی بر روی الگوریتم هایی که بتوانند از نقاط بهینه موضعی بگریزند آغاز گشته و تا کنون روش های متفاوتی ارایه و مورد بررسی قرار گرفته است.  در این میان الگوریتم های تصادفی به دلیل عملکرد ساده تر و در نتیجه راحتی بیشتر در هنگام اجرا به وسیله رایانه، مورد توجه بیشتری قرار گرفته اند.

بهینه سازی چیدمان قطعات بریده شده دارای کاربردهای زیادی در صنایع برشِ ورق فلزی ، چوب‌بری، شیشه، چرم، کاغذ، کشتی‌سازی، صنایع فضایی و پوشاک می باشدو به دلیل اهمیت  کاهش ضایعات، روشهای زیادی برای حل این مشکل ارائه شده است. یکی از بهترین روشها استفاده از الگوریتم ژنتیک می باشد.هدف اصلی در این گونه مسائل قرارگیری قطعات با دورریز کمینه وبدون داشتن تداخل بروی سطح می باشد.
عوامل زیادی در دستیابی به بهینه سازی چیدمان قطعات بریده شده با راندمان بالا مؤثرند که از آن جمله ،می توان به دو عامل مهم تعداد مجموعه قطعات انتخابی و در نظر گرفتن امکان چرخش برای قطعات اشاره کرد.
در این پژوهش به این دو عامل توجه شده است. نتایج نشانگر این است که  استفاده از تابع جریمه  در تعیین برازندگی کروموزمهاوهمچنین وجود یک تابع برازندگی متغییر با تعداد تولید نسلها،در دستیابی به بهینه سازی با راندمان بالا دارای نقش کلیدی می باشد.
در این پژوهش نتیجه حاصل برای بهینه سازی یک دسته الگوهای غیر منظم با جمعیت اولیه 500وتعداد تولید نسل 350دارای راندمانی برابر با 73.9%شد.وهمچنین نتیجه حاصل برای بهینه سازی دودسته الگوهای غیر منظم با جمعیت اولیه 1000وتعداد تولید نسل 350دارای راندمانی برابر با 71.6%شد.

امروزه کشورهای در حال توسعه و خاصه جنوب شرق آسیا برای پیشرفت اقتصادی و صنعتی خود، تنها از تکنولوژی و دانش فنی کشورهای توسعه یافته، بهره نگرفته اند ب لکه از تکنیک های مدیریتی کشورهای توسعه یافته نیز استفاده نموده اند . زیرا بخشی از بهره وری صنایع در گرو چگونگی استفاده و نگهداری ماشین آلات و نیروی انسانی می گردد . لذا یکی از جدیدترین فنون مدیریتی بکار برده شده در این زمینه به اعتقاد برخی صاحب نظران فلسفه ن گهداری و تعمیرات بهره ور جامع (TMP) است. لذا در این مقاله سعی ما بر اینست تجربه ای که نگارندگان از اجرای این سیستم در شرکت نساجی بابکان بدست آورده اند که در نهایت منجر به اثربخشی کلی تجهیزات به میزان متوسط 15 درصد گردیده است. بطور اجمالی ارایه نمایند.

موتور های آسنکرون و موتور های جریان مستقیم عمدتاً در صنعت نساجی بکار برده می شوند . در  صنعت نساجی ، معمولاً بین 8 تا 32 الکترو موتور در یک خط حلاجی وجود دارد که بسته به نوع استفاده از ماشین جهت الیاف مصنوعی یا طبیعی ، سال ساخت ماشین ، شرکت سازنده وتجهیزات جانبی آن متغیر است .الکترو موتور های ماشینهای خط حلاجی عمدتاً از نوع آسنکرون است .xml:namespace prefix = o />

همچنین تعداد الکترو موتور های ماشین کاردینگ در صنعت نساجی معمولاً 1 تا 3 عدد و از نوع آسنکرون است و در ماشینهای کشش ، 1 تا 2 الکترو موتور بکار برده می شود . موتور های ماشین کشش نیز از نوع آسنکرون است .

نگرشی بر برخی خطوط تولید صنایع نساجی (کد های مختلف )  و ماشینهایی که در این خطوط معمولاً امکان خارج شدن در ساعات پیک را دارند :

- ماشینهای حلاجی در کارخانه های ریسندگی سیستم الیاف کوتاه عموماً ظرفیتی بیش از سایر ماشینها دارند . بنابراین توصیه می شود به دلیل وجود این توان اضافی حتی الامکان ماشین حلاجی را در ساعات پیک از خط تولید خارج نمایند .

- ماشینهای مقدمات بافندگی مانند دولاتاب ، دولاکن ، آهار ، چله پیچی مستقیم و چله پیچی بخشی است . معمولاً ظرفیت ماشینهای دو لاکن و دولاتاب بیش از مقدار نیاز نخهای دو یا چند لا است . لذا در واحد هایی که این نوع ماشین را داراست ، می توان در ساعات پیک این ماشینها را از خط تولید خارج کرد . همچنین توان تولید ماشینهای آهارو چله پیچی عموما به میزان قابل توجهی بیش از ظرفیت ماشینهای بافندگی است که می توان از این موضوع برای کاهش مصرف در ساعات پیک شبکه استفاده کرد و استراحت و سرویس مقطعی این ماشینها را در برنامه ریزی تولید حتی الامکان به این ساعات منتقل کرد .

- واحد های رنگرزی و تکمیل سیستم پنبه ای معمولاً دارای یک یا چند خط زیر است :

1.    خط شستشو و سفیدگری

2.    خط رنگرزی و تکمیل پارچه های الوان

3.     خط چاپ و تکمیل

بررسیهای انجام شده نشان می دهد که ظرفیت قسمتهای رنگرزی و تکمیل کارخانه های بزرگ معمولاً بیش از طرفیت قسمت بافت است . بنابراین ، زمان کارکرد ماشینهای قسمت رنگرزی و تکمیل کمتر است .

در برنامه ریزی تولید می توان استراحت ، سرویس و تعمیرات ماشینهای این بخش را در ساعات پیک اعمال کرد و حتی الامکان بار مصرفی در این ساعات را به حداقل ممکن رساند .

- در کارخانه های تکسچرایزینگ , چون هیترهای ماشین , انرژی زیادی مصرف می کنند توقف این ماشین در هیچ شرایطی جایز نیست وبه همین دلیل برخلاف عموم کارخانه ها , روزهای کارکرد این ماشینها درسال 300 روز محاسبه می شود.

- کارخانه های الیاف سازی به دلیل وجود مواد پلیمرمذاب درون راکتورها, لوله ها و پمپها می بایست در تمام طول سال پیوسته کار کنند تا از سفت شدن مواد در مسیر خط تولیدجلوگیری شود. این گروه کارخانه ها از نظر تعداد محدود می باشند.

پیشنهاد های اعمال مدیریت انرژی :

مدیریت انرژی و روشهای کاهش مصرف را می توان در اعمال موارد زیر خلاصه کرد :

ـ بهینه سازی ابعاد سالنها جهت صرفه جویی انرژی در تهویه محیط کار

ـ بهینه سازی ارتفاع سالنها جهت صرفه جویی در مصرف روشنایی

ـ استفاده از لامپهای کم مصرف و پر بازده ، روشنایی موضعی ، هماهنگی زمان کار با زمان استفاده از روشنایی مصنوعی ]  لامپها [ و تمیز کردن لامپهای روشنایی .

ـ بکارگیری بالاستهای الکترونی برای لامپهای فلورسنت .

ـ سرویس های منظم کوتاه مدت و بلند مدت ماشین مانند روغنکاری ، تمیز کاری ، تعویض قطعات معیوب ، تنظیم صحیح ماشینها براساس فاکتور های مواد اولیه خطوط تولید که پیامد آن کاهش تلفات الکتریکی است .

ـ بکارگیری قطعات یدکی استاندارد

ـ اعمال کنترل کیفی محصول هر ماشین و تلاش برای کاهش درصد ضایعات خط تولید و جلوگیری از دوباره کاری در خط تولید.

ـ بهبود شبکة تغذیه الکتریکی براساس اصول فنی و ایجاد امکان از نقاط مختلف شبکه برای کاهش تلفات .

ـ هماهنگی شروع به کار ماشینها واستفاده کامل از توان تولید واحد .

ـ تامین مواد اولیه مناسب و هماهنگ با مشخصات فنی ماشینهای تولید .

ـ عدم استفاده از بخاریهای المنتی برای گرم کردن سالنها و بخش غیر تولیدی.

ـ جداسازی برق مصرفی واحد های مسکونی و خانه های سازمانی از برق کارخانه ها .

ـ متعادل کردن بار بین فازهای مختلف در جهت کاهش تلفات شبکه .

ـ نصب خازن با طرفیت مناسب در نقاط خاص برای اصلاح ضریب قدرت و کاهش تلفات شبکه .

ـ استفاده از حداکثر ظرفیت ماشینها ( پرباری ) به منظور کاهش مصرف انرژی واحد محصول تولیدی

به طوری که از نتایج بررسیهای انجام شده بر می آید ، مدیریت انرژی با مدیریت تولید ارتباط مستقیم دارد و همچنین واحد هایی که در احداث آنها اصول فنی رعایت شده است ، میزان اتلاف انرژی کمتری دارد

ب . سیاه چادر زمستانی :
سیاه چادر زمستانی از سیاه چادر تابستانی بزرگتر و از اواسط آبان ماه تا اوایل اردیبهشت مورد استفاده قرار می گیرد . برای اینکه آب باران به داخل سیاه چادر راه پیدا نکند بوسیله ستین شیب بیشتری به سقف آن می دهند ، به اطرافش لتف های پهن متصل می کنند وسط کف آن چاله ای برای آتش در نظر می گیرند تا آتش با ریزش باران خاموش نشود و برای محافظت از وسایل داخل آن که روی سکوهای سنگی چیده شده اند و یا با چوب چهارپایه می سازند و اثاثیه را روی آن می گذارند .

مقایسه سیاه چادر تابستانی و سیاه چادر زمستانی
سیاه چادر زمستانی دارای پس تیروسیتن می باشد ولی سیاه چادر تابستانی فاقد قسمتهای نامبرده می باشد ولت و لتف را دور تا دور آن می پیچند .
فضای داخلی سیاه چادر تابستانی :
وسایل خانه در قسمت عقب چادر قرار می گیرد و آتش در خارج از فضای چادر افروخته می شود ، در سیاه چادر زمستانی وسایل منزل در وسط چادر قرار می گیرد ، به طوری که فضای چادر زمستانی به دو قسمت تقسیم می شود و آتش در فضای چادر افروخته می شود .
نمای ظاهری سیاه چادر تابستانی :
ساختمان سیاه چادر :
ساختمان سیاه چادر دارای دو بخش مجزا می باشد ، یکی بهون BOHUN که از قطعات بافته شده از موی بز تشکیل می گردد و بخش دیگر قطعات چوبی است .
قطعات و اجزاء بهون عبارتند از :
1- لتف Lataf
2- لارة بهون lare –e bohun
3- غچه qaca
4- بند بهون band – e bohun
5- لت lat

لتف lataf
لتف که در بین عشایر کهگیلویه و بویر احمد به دوره بهون هم شهرت دارد در واقع دیوار سیاه چادر را تشکیل میدهد که از به هم دوختن دو یا سه لت به دست می آید عرض آن حدود 1 متر و گاهی تا 2 متر می رسد .
لتف با اتصال به لاره از ورود سرما ، گرما ، و باران به داخل سیاه چادر جلوگیری می کند . و در واقع سقف سیاه چادر می باشد لتف سیاه چادر زمستانی از تابستانی عریض تر است .
لاره بهون lare – e bohun
قسمت اصلی یا سقف بهون که از موی سیاه بز بافته شده است در اصطلاح محلی به لاره مشهور است لاره مستطیلی شکل و به طول 4 الی 7 متر و عرض 3 الی 4 متر می باشد . لاره از به هم دوختن چند لتف ساخته می شود که دور آن حلقه هایی از جنس چوب ( غچه ) تعبیه شده است .
غچه qaca
از چوب درختان جنگلی و توسط افراد محلی ساخته می شود و شکل زیر می باشد .

3-بافت گلیم و مواد و ابزار بافت آن
گلیم بافی :
گلیم از وسایلی است که که به عنوان زیر انداز و پرده در چادرها و محلهای عمومی نظیر قهوه خانه ها ، هتل ها ، و … استفاده می شود و بافت آن تقریباً در تمام نقاط ایران رایج است .
تاریخچه گلیم بافی :
« از آثار و نوشته های مورخان جهان گردان پیداست که بافتن جزء اولین هنرها و صنایع قبیله های پراکنده انسانها بوده است . می توان گفت پارچه و گلیم تقریباً ، از یک زمان رواج یافته است . در سال 1949 در سرزمین روسیه یک قطعه قالی به نام پا زیرک به حال انجماد پیدا شد که مربوط به 350 تا 500 سال قبل از میلاد مسیح بوده است و به این ترتیب وجود قالی و گلیم در تمدنهای باستانی فلات ایران ثابت گردید . فرش یاد شده بیانگر آن است که برای رسیدن به چنین مهارتی در قالی بافی ، لازم است که بافنده از یک سنت حداقل هزار ساله برخوردار باشد . بدین ترتیب تاریخ پیدایش هنر گلیم بافی و قالی بافی در ایران حدوداً بین 1500 تا 2000 سال قبل از میلاد تعیین شد . از آنجایی که گلیم زودتر از قالی بافته شده تارخ گلیم بافی به 3000 هزار سال پیش از میلاد عنوان شده که تاریخ آغاز نساجی است و از وسایل بافتنی که از بهشهر به دست آمده تاریخ آن متعلق 600 سال قبل از میلاد است و نشان میدهد که از موی بز و گوسفند استفاده می شده است .»

ابزار گلیم بافی :
الف . دار گلیم
دار گلیم خود بر دو نوع است افقی و عمودی و از آن جایی که در عشایر فقط از دار افقی استفاده می نمایند ، به شرح دار افقی می پردازیم .
یکی از مهمترین وسایل کار گلیم بافی و بافندگان «دار» است که در هر منطقه طبق سنتهای معمول می باشد .
این دار شامل چهار چوبی است که معمولاً در ایلات متداول است و هر گاه تصمیم به بافت بگیرند چهار گوشه را با میخ به زمین ثابت می نمایند وسایل این دار عبارتند از :
1- میخ ها : چهار عدد میخ به طول 50 الی 60 سانتی متر که انتهای آنها استوانه ای و نوک آنها تیز
2- میخ کوب : که از چوب تشکیل شده و برای کوبیدن میخها بکار می رود .
3- سر دار و زیر دار :
چوبهایی هستند که بدنه اصلی دار را تشکیل میدهند که چوبی که در بالای میخها قرار می گیرد سردار و چوبی که در پایین میخها قرار می گیرد زیر دار نامیده می شود .
4- پیز : چوبی است که چله های پایینی و بالایی بر روی آن حلقه می شود .
5- پس پیز : چوبی که بعد از پیز در بین چله ها قرار می گیرد .
6- ملار : سه پایه ای که از چوب تشکیل شده و انتهای آن با طناب بسته شده و با آن دوغ می زنند و برای مهار «پیز» بکار می رود و تاشو به سهولت جا به جا می شود .

ب . نخ چله و چله کشی
نخهای چله معمولاً از جنس پنبه و به رنگ سفید و ضخامتهای مختلف هستند و در بعضی از روستاها ، از پشم برای نخ چله « تار» استفاده می کنند .
مهمترین مرحلة قبل از بافت چله کشی است که بعد از تهیه و بر پاداشتن دار چله کشی صورت می گیرد .
نحوة چله کشی :
«قبل از اینکه چله کشی شروع شود ، ابتدا دو رسته (چند لا از تار) نخ را به فواصل دلخواه و به موازات زیردار و سردار (حدوداً به فاصله 20 سانتیمتر) با میخ به بدنة دار کوبیده می شود .
در اصطلاح چله کشی این دو رشته را نخ زهوار می نامند . یکی از این زهوارها بعداً برای شروع گلیم بافی و دیگری به منظور قرار دادن چوب میانی (هاف) یا «پیز» مورد استفاده قرار می گیرد پیز برای جدا کردن نخهای رو از نخهای زیر مورد استفاده قرار می گیرد .
برای دقت و سرعت عمل در شمارش نخ تار یا چله ، ابتدا چوبهای سردار و زیردار را علامت گذاری و به واحد ده سانتیمتر تقسیم می نمایند سپس شروع به چله کشی می کنند ، به این ترتیب که نخ اول از روی سردار می گذرد و از پشت و سپس زیر دار به جلو و جای اول بر می گردد ، این کار معمولاً بوسیله دو یا سه نفر انجام می پذیرد .»

4- قالی بافی
قالی بافی از آغاز در میان چادر نشین متولد گردید این قبایل که کارشان گله داری بوده از پوست گوسفند برای زیراندار در چادر سیاه استفاده می نمودند و همچنین برای پوشیدن تن خود نیز از پوست گوسفندان استفاده می شده است . و به تدریج به مرحله ریسیدن و بافتن آگاهی پیدا کردند بعد از آنکه مهارت در کارشان پیدا کردند طی گذشت دورانی سرانجام قالی را اختراع نمودند و از آن زمان به بعد قالی را جایگزین پوست نمودند و در بافت آن به ابتکارات زیادی دست زدند و در اندازه های متنوع دست به ابداع و نوآوری زدند ، تا اینکه بعضی از آنان به علت خستگی از کوچ در یک جا ساکن و تجمع نموده و تشکیل ده روستا را دادند و به صورت ثابت سکنی گزیدند . و این کار باعث گردید که ساختمان سازی نمایند و نیاز به بافت قالیهای بزرگتری پیدا کنند .
تاریخچه قالی
« قدیمی ترین قالی موجود به وسیله « پروفسور دودنگو » در مقبره سکائی ، در دویست کیلومتری جنوب شرقی برایسک و هشتاد کیلومتری مرز مغولستان در نقطه ای بنام پازیریک در میان یخها کشف شد .
این قالی به عنوان پوششی اسب به کار می فته و مربوط به زمان هخامنشیان است و اندازه های آن 83/1 2 متر می باشد .
در هر سانتی متر مربع 36 گره دارد . گره ها را از پشت زده و پرز را از رو چیده اند ، حاشیه بیرونی آن نقش مکرر کوچکی است که جانور افسانه ای بالدار را نشان می دهد. پس از آن یک ردیف سوار می آیند که یک در میان یا بر اسب نشسته یا در کنار آن در حال راه رفتن می باشد . سپس یک ردیف گوزن خالدار و باز همان نقش مکرر جانوران بالدار دیده می شود و سپس از آن متن است که از چند ردیف موازی گلهای چهار برگی تشکیل شده است . در میان این نقش ها بویژه مردانی که در کنار اسب راه می روند آشکارا نقش های تخت جمشید را تداعی می کنند . این قالی بعدها به ایران فرستاده شد و توسط استاد اسکندرانی ترمیم گردید .»
ابزار بافت
الف . کرکیت (شانه)
دارای شانه های آهنی که در انتهای آنها سوراخهایی تعبیه گردیده و بوسیله چرم به دسته متصل و محکم گره خورده و برای کوبیدن رجها بکار می رود .
ب. غره qara از شاخ گوزنهای کوهی می باشد و با آن پس پیز را عقب و جلو می برند .
ج. رُنْجَک ronjok از دو قسمت تشکیل شد : دسته و تیغه
الف – دسته رنجک : چوبی به طول 12 سانتی متر و قطر 4 سانتی متر است که در دست جای می گیرد .
ب : تیغه آهنی . به صورت نیم دایره و پهنای 5/1 سانتی متر و نوک تیز و برای قالی و گلیم و جاجیم بافی ، و سایر صنایع دستی بافتنی جهت قطع کردن بندهای گره مورد استفاده قرار می گیرد .
د:-چله کشی : مانند چله کشی در گلیم می باشد که در قیمت گلیم بافی توضیح داده شده است .
بعد از چله کشی مرحله بافت قالی صورت می گیرد